اگر در گذشته هاي نه چندان دور بسياري از افراد براي تصميم گيري هاي خود از جمله انتخاب شغل يا خانه مناسب و... از افراد صاحب نظر کمک مي گرفتند امروزه به مدد ورود تکنولوژي به نام اينترنت اين تصميم گيري ها دستخوش تغييرات اساسي شده است تا آنجا که طبق تحقيقاتي اعلام شده است اينترنت نقش تعيين کننده يي در تصميم گيري 60 ميليون امريکايي ايفا مي کند و به عبارتي بايد گفت اينترنت به يکي از مهم ترين ابزارهاي تصميم گيري بدل شده است.

اينترنت به مردم کمک مي کند در مورد انتخاب شغل بهتر تصميم و در مورد بيماري ها اطلاعات بگيرند يا آسان تر خانه پيدا کنند. بر اساس نتايج تحقيقات انجام شده از سوي شرکت امريکايي PewInternet، 45درصد امريکايي ها براي يافتن کمک به اينترنت رجوع مي کنند. هدف از تحقيق انجام شده يافتن پاسخي براي اين سوال بوده که آيا اينترنت و پست الکترونيکي موجب تحکيم روابط اجتماعي مي شوند؟ به نظر مي رسد پاسخ به اين سوال مثبت است، خصوصاً هنگام بحران ها و زماني که مردم از اينترنت براي گردهم آوردن يک نيروي اجتماعي از گروه هايي که با آنها در ارتباطند بهره مي گيرند. در گذشته تصور مي شد اينترنت و اي ميل ممکن است ميزان روابط واقعي انسان ها را تقليل دهد، اما در گزارش موسسه تحقيقاتي PewInternet که با عنوان «قدرت روابط اينترنتي» تهيه شده، آمده است اي ميل به جاي جايگزيني دوستي هاي عادي، آنها را تحکيم مي بخشد. يکي از نويسندگان گزارش مي گويد؛ «هرچه گستره شبکه اجتماعي يک نفر بزرگ تر و متنوع تر باشد اي ميل هايش مهم تر هستند. اغلب نمي توان با همه دوستان و آشنايان تماس تلفني گرفت يا ملاقات شان کرد، اما مي توان به آساني و با چند کليک براي همه شان يک اي ميل ارسال کرد.»

به نظر مي رسد اين باور قديمي که «دوستان تان را در زمان سختي ها مي شناسيد» در دنياي مجازي اينترنت نيز همچون دنياي واقعي مصداق دارد. يکي از مديران تحقيقاتي پروژه شرکت PewInternet در اين زمينه مي گويد؛ اين روزها اگر به کمک نياز داريد، لزومي ندارد شيپور بزنيد، کافي است يک فهرست بلندبالا از اي ميل داشته باشيد. در کنار تمامي مزايايي که اينترنت مي تواند در دل خود جا داده باشد دسترسي کودکان به اينترنت باعث شده است موجي از نگراني در بين خانواده ها ايجاد شود. کارشناسان بر اين باور هستند که گشت وگذار در وب علاوه بر اينکه تجربه شگفت آوري براي کودکان است، خطرات فراواني را نيز به دنبال دارد. بعضي مربيان و والدين آگاهي ندارند که کودکان هنگام استفاده از اينترنت با مطالب نامناسب مواجه مي شوند. سوالي که در اينجا مطرح است اين است که هنگام استفاده از اينترنت چه عواملي براي کودکان ايجاد مزاحمت مي کند و باعث پريشاني آنها مي شود. طبق آمارهاي رسمي، در ايالات متحده امريکا 70 درصد از خانواده هايي که يک کودک دارند از اينترنت استفاده مي کنند. در مقايسه با آنها 53 درصد از خانواده هايي که کودک ندارند به اينترنت دسترسي دارند. خانواده هايي که کودک دارند بيشتر از خانواده هاي بدون کودک به فناوري و مزاياي آن علاقه مند هستند و اعتقاد دارند کودکان آنها جهت پيشرفت در زندگي نياز دارند که تسلط کامل به کامپيوتر و اينترنت داشته باشند. درعين حال که اينترنت محبوبيت زيادي در ميان خانواده ها پيدا کرده، همچنين مي تواند محيطي خطرناک براي کودکان باشد. تحقيقات نشان مي دهد بيشتر از 80 درصد از خانواده ها در مورد رويارويي کودکان خود هنگام استفاده از اينترنت نگران هستند. در اين ميان 57 درصد از خانواده ها نگرانند که شخص بيگانه يي از طريق اينترنت با کودکان آنها تماس برقرار کند. به نظر مي رسد خانواده ها اغلب اوقات از اين موضوع ناآگاه هستند که کودکان چه مدت از وقت خود را به استفاده از اينترنت مي گذرانند. 62 درصد از کودکان تمايل دارند به طور مخفيانه در خانه، مدرسه، کتابخانه ها و... از کامپيوتر استفاده کنند. آخرين تحقيقاتي که روي کودکان 8 تا 12 ساله امريکايي انجام شده نشان مي دهد بيشترين انگيزه کودکان هنگام استفاده از اينترنت شامل مواردي چون بازي هاي کامپيوتري، اتاق هاي گفت وگو و بارگذاري موسيقي است. انگيزه ديگري که کودکان جهت استفاده از اينترنت از آن ياد کردند شامل يافتن اطلاعات براي مدرسه و سرگرمي بوده است. پسرها و دخترها هر دو بازي هاي کامپيوتري را دوست دارند، تنها تفاوت اينجاست که آنها انواع متفاوتي از بازي هاي کامپيوتري را مي پسندند. پسرها کلک ها و رمزهاي بازي ها را به کامپيوتر انتقال مي دهند. اين بازي ها باعث فراهم کردن شادابي ، توانايي و انرژي بيشتر براي آنها مي شود. اين بازي ها بيشتر خشن هستند و شخصيت اصلي اغلب مجبور است با نزاع راه خود را در مقاطع و حيطه هاي مختلف پيش ببرد. دختران به ندرت اقدام به انتقال رمزها از اينترنت به کامپيوتر خود مي کنند. آنها بازي هاي ديگري را مي پسندند که اين بازي ها شامل حل معما يا يافتن گنجينه ها و جواهرات است. تحقيقات همچنين نشان مي دهد پسران بيشتر از دختران به انتقال موسيقي به کامپيوتر مي پردازند در حالي که دختران بيشتر از پسران از اتاق هاي گفت وگو و اي ميل استفاده مي کنند. اين مطلب توضيحي است براي اين حقيقت که دختران ارتباط برقرار کردن با افراد دور را مهم تر از پسران مي دانند، با اين وجود گفته مي شود چت کردن از طريق سايت اينترنتي MSN وابسته به شرکت مايکروسافت در ميان پسران و دختران به يک اندازه اهميت داشت.

لازم به ذکر است سن نقش مهمي در انگيزه کودک جهت استفاده از اينترنت بازي مي کند. کودکان کم سن وسال تر بيشتر به بازي کردن و جست وجوي اطلاعات مي پردازند و کمتر به اي ميل زدن و چت کردن روي مي آورند. توضيح ساده اين مطلب مي تواند اين باشد که کودکان کم سن تر اغلب مهارتي جهت استفاده از برنامه اي ميل و چت ندارند. طبق آمارها گفته مي شود در سال 1999 نزديک به 7/24 درصد از کودکان مورد مطالعه هنگام استفاده از اينترنت با موارد ناراحت کننده ، ناخوشايند و اضطراب آور روبه رو مي شدند. اما اين رقم در سال هاي بعد افزيش يافت، به طوري که در سال 2004 به 50 درصد رسيد. در 1999 يکي از تجارب ناخوشايندي که کودکان ذکر کردند اين بود که حين استفاده از اينترنت ناگهان با يک ويروس برخورد مي کردند که به دنبال آن تصاوير پورنوگراف و مستهجن ظاهر مي شود. آزارهاي اينترنتي توسط 5/2 درصد از کودکان نيز گزارش شد. به طور قابل ملاحظه هيچ کدام از بچه ها آزارهايي که بعد از استفاده از اينترنت ممکن بود گريبانگير آنها شود را گزارش نکردند. ويروس مي تواند به ميزان زيادي ناخوشايند باشد.

نتايج نشان داد کودکان در سال 2004 نسبت به سال 1999 بيشتر در معرض موارد نامناسب قرار گرفتند. تقريباً80 درصد کودکان در مورد تجارب منفي خود با ديگران صحبت مي کنند. اگرچه انتظار مي رود اين افراد مربي يا والدين باشند، اما 45 درصد کودکان تجارب منفي خود را با دوستان خود در ميان مي گذارند.

به هرحال اينترنت امروزه به جزء جداناپذير زندگي انسان ها بدل شده است و هر روز محبوبيت آن افزايش پيدا مي کند تا آنجا که طبق آمارهاي منتشر شده، در آغاز سال 2003 ميلادي استفاده کنندگان از اينترنت در دنيا480 ميليون نفر بودند که امروز اين تعداد به بيش از يک ميليارد نفر رسيده است و اين يعني اينکه اينترنت هر روز نسبت به روز قبل محبوب تر مي شود و بسياري از کشورهاي پيشرفته براي مبارزه با موارد دردسرساز اينترنت به جاي محدوديت به دنبال راهکار هستند تا آنجا که مجلس اروپا براي کاهش خطر اينترنت در مورد کودکان پيشنهاد داده است همه وب سايت هايي که مختص کودکان است بايد به جاي پسوند.com از پسوند kid. استفاده کنند. مجلس اميدوار است از اين طريق بتواند حمايت بيشتري از کودکان انجام دهد.

نويسنده : رضا يکتا